عناوین الاحکام؛ ترجمه وشرح متن لمعه - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٠١ - فصل دوم بيان فرائض و اهل آنها

ترجمه:

٢- موردى كه از ميّت دختران متعدّد با خصوص يكى از ابوين بجاى مانده باشند. [١]

موضع دوّم‌

موضع دوّم اخوه (برادران ميّت) بوده كه نسبت به مادر حاجب مى‌باشند يعنى نصيب او را از ثلث به سدس كاهش مى‌دهند مشروط به اينكه پنج شرط فراهم باشد:

الف: پدر وجود داشته باشد.

ب: اخوه يادو برادر ميّت بوده يا چهار زن و يا يك مرد و دو زن باشند.

ج: اخوه يا اخوه پدر و مادر ميّت بوده يا پدرى باشند نه مادرى.

د: موانع ارث از قبيل: قتل و كفر و رقيّت از اخوه منتفى باشد.

ه: لازم است كه اخوه بواسطه متولّد شدن منفصل بوده و بصورت حمل نباشند.

فصل دوّم: بيان فرائض و اهل آنها

سهام و فرائض شش تا هستند بيان شرح:

١- نصف. يعنى ٢/ ١

٢- ربع. يعنى ٤/ ١

٣- ثمن. يعنى ٨/ ١

٤- دو ثلث. يعنى ٣/ ٢

٥- ثلث. يعنى ٣/ ١

٦- سدس. يعنى ٦/ ١

[١] اگر از ميّت دختران متعدّد با يكى از ابوين باقى مانده و ما تركش شش تومان باشد ابتداء به احد الابوين سدس مال را داده و سپس به دختران فريضه آنها كه دو ثلث ما ترك يعنى چهار تومان باشد را مى‌دهند ملاحظه مى‌كنيم كه پنج تومان از ما ترك بين ورثه تقسيم شد و باقى مانده يك تومان بوده كه آن را به همين نسبت بين ايشان از باب ردّ تقسيم مى‌نمائيم يعنى ٨ ريال به دختران داده و ٢ ريال به احد الابوين. و چنانچه ملاحظه مى‌شود در اين فرض پدر يا مادر بمقدار دو ريال از سدس بيشتر بردند كه دختران نسبت به اين مبلغ حاجب نمى‌باشند.